Uniwersyteckie Wykłady na Zamku! 13.01.

Romantycy, w tym zwłaszcza Mickiewicz, szczególną estymą otaczali Ewangelię wg św. Jana, którą otwierał werset zawierający słynną frazę: „Na początku było Słowo”; owo „Słowo”, „Logos” rozumieli zapewne, zgodnie z tradycją chrześcijańską, jako synonim, ukryte imię Chrystusa, ale też jako znak boskiego pochodzenia, nadprzyrodzonego źródła, z którego wyłoniło się słowo, jako metaforę dotyczącą mistycznej pierwotności oraz mocy sprawczej mowy. W arcydziełach polskich romantyków fundamentalną rolę odgrywa opozycja między mową i milczeniem, próbą objaśniania i objawiania a wyciszeniem i tajemnicą. Dziady, dramatyczny cykl Mickiewicza, jest wybitnym przykładem posługiwania się ową antynomią, spektakularną ekspozycją słowa, wiarą w jego kreacyjną moc z jednej, a zanikaniem słowa, milknięciem, kryzysem zaufania do jego komunikacyjnych właściwości z drugiej strony. Warto tej kwestii przyjrzeć się bliżej, podobnie jak i sposobom operowania słowem przez literackie postaci (z konieczności – niektóre tylko) z dzieł Słowackiego i Krasińskiego. Czy da się zrekonstruować filozofię słowa według Norwida, mistrza niedopowiedzeń i mowy wieloznacznej, choćby w oparciu o niektóre wiersze z cyklu Vade-mecum? Analizując te kwestie trudno będzie o proste, jednoznaczne konkluzje. Ale próbować warto…